I. Trimester 1. HAFTA

Herkesin döllenme günü bilenemeyeceği için hamileliğin başlangıcı, kadının son adet döneminin ilk günü olarak kabul edilir. Anne adayında yumurta hücresi gelişimi yumurtalık içinde “folikül” adı verilen kesecik içinde devam eder. Bu arada rahim iç zarı da ileride gelecek olan cenine yatak oluşturabilmek için kalınlaşmaya başlar. Anne adayının kanında kadınlık hormonu (östrojen) hızla yükselir ve bebeği besleyecek rahim içi (endometrium) tabakası, hızla kalınlaşmaya başlar.


I. Trimester 2. HAFTA

2. haftaya gelindiğinde artık yumurta hücresi (ovum) olgunlaşmıştır ve döllenmeye hazırdır. Kesecik ortalama 19-23 mm civarında çatlar ve ovum kanallara geçip, rahime doğru yolculuğa başlar. Bazen anne adayları bu dönemde kasıklarda bir gün kadar süren ağrı hissedebilirler ve birkaç damlalık lekelenme tarzında vajinal kanamalar görülebilir. Kanda östrojen hormonu çok yükselir. Bu hormon etkisiyle rahim içi tabakası iyice kalınlaşır ve sperm geçirgenliğinin artırılması için rahim ağzındaki sümüksü akıntı artar. Bu da vajinal ıslaklığa sebep olur. Bu haftanın sonunda yumurtlama oluşur.


I. Trimester 3. HAFTA

2 haftalık süreç bitip 3. haftaya gelindiğinde, rahim kanalının içinde erkek tohum hücresi (sperm) ile buluşan ovum, döllenmiş ve bölünerek çoğalmaya başlamıştır. Bu hafta sonunda, 32-64 hücre safhasında iken, rahime ulaşıp rahim iç zan içine yuvalanır ve çoğalmasına burada da devam eder. Döllenmiş yumurtaya "zigot” adı verilir ve 2'nin katlan şeklinde hücreler hızla bölünmeye ve yeni canlıyı oluşturmaya başlar. "Embriyo” adı verilen bu hücre kümesi her türlü dokuya yönlendirilebilen kök hücrelerden oluşur. Bu dönemde henüz anne ile kan teması olmadığı gibi, yerleşme de olmamıştır. Yumurtlamadan sonra, kanda östrojenin yanında yumurtlama hormonu da denilen progesteron hormonu yapılmaya başlar.


I. Trimester 4. HAFTA

4. hamilelik haftasında plasentayı (eş) oluşturacak olan hücreler (trofoblastlar) ve cenini oluşturacak olan hücreler (embriyoblastlar) ayrılarak çoğalmaya başlarlar. Trofobastlardan hamilelik hormonu salgılanmaya başlamıştır. Bu haftada ultrasonografi (usg) cihazı ile herhangi bir hamilelik oluşumu görülemezse de, yapılan hamilelik testi (B-HcG) pozitif çıkar. 3. haftadan sonraki süreçte artık hormon alışverişi de başladığı için anne adayında şişkinlik bulantı ve göğüslerde gerginlikler hissedilmeye başlanır.


I. Trimester 5. HAFTA

Bu haftanın başında hamilelik kesesi ultrasonografi cihazı ile görülecek boyuta ulaşır. Hamilelik kesesi içinde ilk olarak görülen 'yolk sac' denilen daha sonra kaybolacak olan embriyolojik oluşumdur. Yolk sac'ın ucunda oluşan embriyonik disk, tipik 'taşlı yüzük' görünümü oluşturur. Bu dönemde bebeğin mezoderm tabakasından üreme organlan, kalp, akciğer, kas ve iskelet sistemi gibi sistemler gelişir. Ekdoderm tabakasından ise cilt, saç, deri ve sinir sistemi organlan gibi organlar gelişir. Kanda ve idrarda artık rahatlıkla BjHcG testiyle saptanabilen hamilelik ultrasonografi de görülür hale gelir.


I. Trimester 6. HAFTA

6. haftaya gelindiğinde oval bir disk olarak oluşmaya başlayan cenin ortalama 5-10 mm boyutundadır. İlk kalp taslağı oluşmuş ve hareketleri başlamıştır. Bu hafta sonunda baş kısım belirginleşmiş ve göz taslakları oluşmuştur. Pirinç tanesi büyüklüğündeki embriyonun kalp atışlannın görülebilmesi çok şaşırtıcıdır ama embriyonun yaşantısına devam edebilmesi için şarttır. Kalbi atan bir embriyonun varlığı da hamileliğin bundan sonra bir sorunla karşılaşma olasılığının yüzde 15'in altına düştüğünü gösterir. Anne adayında halsizlik, yorgunluk, baş dönmeleri, uyku hali, bulantı ve kusma başlar. Bazen bulantı ve kusmalar anne adayının rahatını çok kaçıracak ve hatta yatağa düşmesine sebep olabilecek kadar ağır olabilir. "Hiperemezis gravidarum” denen bu tablo, hafif aşermeden hastanede serumla beslenmeyi gerektirecek boyutlara kadar şikayetlerle seyredebilir. Normal şartlarda 3-4 hafta sürer. Basamak basamak önlemlerle şiddeti azaltılabilir. İlk önlem az ve sık aralıklarla beslenmektir.


I. Trimester 7. HAFTA

7. haftaya gelindiğinde baş ve vücut oranı yaklaşık l/l'dir. Kol ve bacaklar gelişmeye başlamıştır. Bütün iç organlar taslak halinde oluşur, kaburgalar sertleşir. Cenin yaklaşık I gram ağırlığındadır. Kalp artık dakikada 200 kere atar. Embriyonun kalp atımları belirgin, hatta sinir sistemi oluşmaya başladığından, daha şiş ve içi sıvı dolu görülen tarafin baş olduğu ayırt edilebilir hale gelmiştir. Kol ve bacak taslaklan belirir, sindirim sistemi organlan olgunlaşır. Bu haftadan itibaren progesteron hormon düzeyi kanda hızla artar ve anne adayında tipik bazı değişiklikler oluşur. Progesteron hormonunun esas amacı ters bir armut şeklinde, bir armut büyüklüğünde, yaklaşık 80-100 gram ağırlığında, kulak kıkırdağı sertliğindeki ana rahmini, içine 8-10 kiloluk bir yükü alabilecek cam macunu yumuşaklığında bir torba haline getirmektir.

Ancak progesteron hormonu mezoderm kaynaklı diğer anne dokularında da gevşemelere sebep olur. Bu dönemde ellerde sabahları daha belirgin uyuşma, kuvvetsizlik ve sakarlık başlayabilir. Bel ve boyun ağrıları nedeniyle uyku bozuklukları görülebilir.


I. Trimester 8. HAFTA

Bu haftada 20-25 mm boyutlarında olan bebeğin vücudu, kolları ve bacakları oluşur, aynı zamanda da hareketli bir haldedir. Bebeğin dil, damak, göz merceği ve kemikleri taslak olarak oluşur. Cinsel organ oluşumu da bu haftada başlar, Daha önce koryon dokusu olarak ayrılan hücreler plasentayı oluşturur. Bu organ bebeğin anne ile kan alışverişini düzenler. Oksijen ve besin maddeleri bebeğe geçerken, karbondioksit ve atık maddeler anne tarafından atılmak üzere anne tarafına geçer.


I. Trimester 9. HAFTA

9. haftada bebeğin baş gelişimi hızlıdır. Alt ve üst çene kemikleri belirginleşir ve ağız açma- kapama hareketleri yapabilir. Göz kapakları mevcuttur. Parmaklar oluşmakla birlikte henüz birbirine yapışık haldedir. Böbrekler çalışıp idrar yapmaya başlamıştır. Anne adaylarında ise hamileliğe bağlı değişiklikler 9. haftada da hissedilmeye devam eder. Kilo artışı görülebileceği gibi eski giysiler de dar gelmeye başlayabilir.


I. Trimester 10. HAFTA

Hamilelikte 10. haftaya gelindiğinde bebeğin boyu 40 mm'ye ulaşmıştır. Kollar bacaklar çok belirgindir. Artık bebek sürekli hareket halindedir, Zıplama, dönme, hatta takla atma ultrasonografi altında izlerken sık sık görülen hareketlerdir. Anne adayı henüz bu hareketleri hissedemez. Daha cinsel organının gelişimi bütünüyle tamamlanmamıştır. Vücudun dışında oluşmaya başlayan bağırsaklar karın boşluğuna doğru hareketlenir. Kemiklere kalsiyum çökmesi hızlandığından bütün kemikler net olarak izlenebilir. Hamileliğe bağlı bulantı ve kusmalar artık bitmiştir. Hem bu durumun hem de hormonlann kilo aldıncı (anabolik) etkileriyle anne adayının vücut ağırlığı artar.


I. Trimester 11. HAFTA

Bebeğin baş ve gövde oranı gövde lehine artmaya devam eder. İç organların oluşumu tamamlanmak üzeredir. Baş-popo uzunluğu 5 santime ulaşmıştır. Ağırlık yaklaşık 8-10 gram'dır. Dış kulak yolu ve kulak zarı bu ay oluşmakla birlikte işitmenin tam olarak oluşması 6. ayda gerçekleşir.


I. Trimester 12. HAFTA

Hamileliğin 11. ve 12. haftası benzer özellikler gösterir. 12. haftanın sonunda bebeğin tüm organları oluşmuştur. Boyu yaklaşık 7-9 santime, ağırlığı ise 12-14 grama ulaşmıştır. Kemiklere kalsiyum çökerek kemikleşme başlamıştır. Bu haftanın sonlarında ağız açıp-kapama ve parmak emme hareketleri sık sık ultrasonografi yaparken görülen hareketlerdir. Genital organlann oluşumu bu dönemde tamamlanmakla birlikte ultrasonografi ile tam bir kesinlikle saptanabilmesi ileriki haftalarda gerçekleşebilecektir. Bütün iç organlann oluşumu bitmiş olduğu için en büyük korku olan bebekte sakatlık oluşturabilecek zararlar ihtimal dışına çıkar. Daha sonrasında tüm organlar fonksiyonları açısından, doğum sonrası da sürecek gelişim dönemine devam ederler. Plasentanın oluşumunun tamamlanması ile hamileliğin devamı için gerekli olan hormonların üretimi garanti altına alınır. Bu nedenle özellikle tüp bebek tedavilerinde verilmekte olan hormon takviyesine son verilir. Hamilelikte 12. hafta oldukça önemlidir. "Down Sendromu" tarama testi 12. hafta içerisinde yapılır. Bu rahatsızlığa sahip olan bebeklerin yüzde 70'i ultrasonografik olarak erken dönemlerde belirti verir. Kanda azalmaması gereken bir maddenin ve artmaması gereken ikinci bir maddenin ölçülmesi ve ultrasonografik bulgularla birleştirilip değerlendirilmesi ile halk arasında ikili test olarak da adlandırılan “I 1-14 tarama testi” de bu süreçte yapılır. Bebeğin genetik bozukluklarında ve kalp hastalıklarında özellikle ensesinde ödem olur. Ultrasonografik görüntüde ensesinde kalın bir şeffaflık göze çarpar. Bebeğin ense kalınlığının o hamilelik haftasına göre fazla olması başta Down sendromu ve kalp hastalıkları olmak üzere bazı hastalıklara dikkati yöneltir. Buna rağmen ense kalınlığı fazla olan bebeklerin yüzde 70'inin normal olduğunu da gözden kaçırmamak gerekir. Ense kalınlığının normal olması Down Sendromu riskini 10 kat azaltır. I 1-12. haftalarda burun kemiği de kireçlenmiş ve ultrasonografide görülebiliyor olmalıdır. Burun kemiğinin görülmesi yine Down sendromu olasılığını 3 katı azaltır.


I. Trimester 13. HAFTA

Bu dönemde karnınızda ve özellikle de sağ kasığınızda ağrılar ortaya çıkabilir. Bu ağrılar büyümekte olan rahiminizin, rahimi yerinde tutan bağları germesinden kaynaklanan ağrılardır. Rahimin yuvarlak bağa göre daha hızlı büyümesinden kaynaklanan bu ağrılar çok uzun süreli olmazlar. Bağların gevşemesiyle bu ağrılar ortadan kalkar.


II. Trimester 14. HAFTA

İkinci trimester yani ikinci 3 aylık dönem 14. gebelik haftası ile başlar. Bu dönemde bebeğin boyu 8,5 cm civarına gelmiştir. Ağırlığı 40 gr. kadardır. Bebek eğer erkekse prostat, kızsa yumurtalıkların gelişimi başlar. Kemik yapısı sertleşip şekillenmeye başlamıştır. Ultrasonografi sonucunda bu haftadan itibaren bebeklerin cinsiyetleri, her zaman olmasa da, tespit edilebilmektedir, Özellikle erkek bebeklerin cinsel organlan görülebilir. Gebelik hormonlan bu haftadan itibaren artış göstermez. Bu yüzden bulantı ve halsizlik durumları bu haftadan sonra azalır. Progestron hormonu en üst düzeylerde olduğu için kabızlık ve karın şişkinliği şikayeti şiddetlenebilir.


II. Trimester 15. HAFTA

Bebeğin boyu 10 cm'e ulaşmış, ağırlığı da 70-75 gr'a gelmiştir. Küçük tüycükler (lanugo) tüm vücudunu kaplamıştır. Tırnakları, saçları, kaş ve kirpikleri gelişmeye başlamıştır. İç kulaktaki kemikçikler bu dönemde gelişmeye başlar. Büyüyen bebek sayesinde artık karın fark edilebilir duruma gelmeye başlar. Yine de anne adayının vücut yapısına göre hamileliğin dıştan fark edilebilir duruma gelmesi değişiklik gösterebilir. “İdrara sık çıkma” durumu yine bu haftadan sonra daha da artabilir. Bunun sebebi ise büyümeye başlayan rahmin mesaneye baskı yapması ve hormonların etkisi ile idrar gelme hissinin daha çabuk oluşmasıdır.


II. Trimester 16. HAFTA

Bebeğin boyu 11.5 cm.'ye, ağırlığı 100 gr.'a ulaşmıştır. Bu haftada üçlü test - dörtlü test ve ultrasonografi ile bebekte bir anomali olup olmadığı taranacaktır, Üçlü ve dörtlü testler anne adaylarına önerilebilinen kan testleridir.

Anne adayından alınan kanda üç veya dört ayrı hormon için ölçüm yapılır. Hormon ölçüm sonuçlan, özel bir bilgisayar programına girilerek işleme tabi tutulur. Bu işlem neticesinde anne adayının bebeğinde Trisomi 21 (Down sendromu- mongol bebek), Trisomi 18 ve nöral tüp defekti (NTD) gibi doğumsal sakatlıkların var olma olasılığı belirlenir. Bebekte kol ve ayak hareketleri başlar. Anne adayları bu hareketleri ilk olarak bu haftadan sonra hissetmeye başlayabilir. Bebeğin ayak parmaklan ve tırnaklan şekillenmeye başlar. Bebeğin ultrasonografıdeki görüntüsü çok tatminkardır. Neredeyse her organı net izlenebilir. Cinsiyet organları net görülebilmektedir. Bebeğin gözleri başının dış kısımlanndan içlere doğru yakınlaşmaya başlamıştır. Anne adaylarının baş ağnsı, mide yanması gibi şikayetleri artar. Damarlardaki kan miktan gebelik öncesine göre artış gösterir. Bu artışın en hızlı olduğu dönem 16, haftadır. Bunun sonucunda bazı hamilelerde burun kanaması görülebilir.


II. Trimester 17. HAFTA

Bebek bu haftadan sonra önceki haftalara oranla çok daha hızlı gelişmeye başladığından anne adayı da hızla kilo almaya başlar. Bu haftaya kadar anne adayında 2-5 kg arası ağırlık artışı olmaktadır. Vücuttaki değişiklik nedeniyle geceleri uyku pozisyonunda rahatsızlıklar ortaya çıkabilir ve bu durumdan dolayı uykusuzluklar başlayabilir. Yüz bölgesinde kloazma olarak adlandırılan lekelenmeler oluşabilir. Bebeğin boyu 13 cm'ye, ağırlığı 140-150 gr'a gelmiştir. Göbek kordonu kalınlaşır.


II. Trimester 18. HAFTA

Bebeğiniz artık 200 gr ağırlığa ve 20 cm boya ulaşmıştır. Ses telleri gelişimini tamamlamıştır. Su kesesi içinde büyüyen bebek için bir koruyucu görevini gören vemiks ( cildi kaplayan yağlı madde), bebeğin tüm vücudunu kaplamıştır. Kabızlığın çok artış gösterdiği bu dönemde bol sıvı alınmasıyla ve kayısı suyu, komposto gibi sıvı yiyeceklerle bol lifli yiyeceklerin tercih edilmesiyle kabızlık şikayeti biraz hafifletilebilir. Taze sebze ve meyveler, özellikle lahana, baklagiller, üzüm ve kayısı yararlı olacaktır. Bebeğin anne kamındaki hareketleri anne tarafindan çok daha fark edilebilir ölçüye gelecektir. 18. haftada tansiyon düşmesine bağlı olarak baş dönmesi ve bayılma hissi olabilir.


II. Trimester 19. HAFTA

Bebeğin boyu 22 cm'ye, ağırlığı 250 gr'a ulaşmıştır. Dışarıdan gelen seslen hissedebilmektedir. Saç gelişimi hızla artmakta, damak yapısı ve süt dişleri gelişmeye başlamaktadır. Sinir uçları gelişimini tamamlamıştır. Böbrekleri idrar üretmeye başlamıştır. Anne adaylannda reflü (mide içeriğinin yemek borusuna çıkması) görülebilir.

Bunun sebebi, artmış olan progestron hormonu nedeniyle mide alt kapısının daha zor açılıp, üst kapısının ise gevşemesidir. Bunun için az miktarda ama sık sık yemek yararlı olacaktır. Bu dönemde iyice büyüyen karında ve kalça bölgesinde cildin gerilmeye başlaması nedeniyle çatlak önleyici kremlerin düzenli kullanılması yararlı olabilir.


II. Trimester 20. HAFTA

Gebeliğin ilk yarısı 20. hafta ile birlikte geride kalmıştır. Bu haftada bebeğin boyu 25 cm, ağırlığı 300 gr civarındadır. Beyindeki duyu merkezleri (tat, koku, işitme, görme ve hissetme) hızla gelişmektedir. Kız bebeklerin rahim gelişimi tamamlanmıştır ve vajina gelişimi başlamıştır. Annede artık halsizlik, yorgunluk gibi hisler azalmaya başlar.


II. Trimester 21. HAFTA

Bebeğin boyu 26 cm'ye, ağırlığı 350-360 gr'a gelmiştir. Uyuma düzeni bu dönemde oluşmuştur ve çoğunlukla anne uyku durumundayken hareket etmektedir. Hareketleri o kadar artmıştır ki dışarıdan bile gözlenmesi mümkündür. Bu haftada renkli doppler ultrasonografi ile rahime gelen kan akım formlan incelenerek bebekte daha ilerde gelişebilecek kilo alamama ve preeklampsi gibi hastalıkların tahmini yapılabilir.

Anne adayının gaz şikayeti artar, Kasık ağnlan rahim büyümesine bağlı olarak artış gösterebilir.


II. Trimester 22. HAFTA

Bebeğin boyu 27 cm, ağırlığı 430 gr civarındadır. Bebek bu dönemde doğumdaki haline benzemeye başlar. Erkek bebeklerin testislerinin oluşumu tamamlanmıştır. Kaş ve kirpikler oluşmuştur. Bu haftada bebeğin gelişimi iyice arttığı için vücudun ağırlık merkezi değişir ve buna bağlı olarak bel ağrıları oluşabilir. Bu ağrıları hafifletmek için alçak topuklu ayakkabılar tercih etmek ve yürüyüş egzersizleri yapmak yararlı olacaktır.


II. Trimester 23. HAFTA

Bebeğin boyu 28 cm, ağırlığı 500 gr olmuştur. Bu dönemde pankreas insülin üretmeye başlar. Hamileliğin bu haftasından sonra anne adayında su tutulmasına bağlı olarak ödem oluşabilir. Bu ödemler özellikle ayak bileği ve ayak bölgesinde daha fazla olur.


II. Trimester 24. HAFTA

Bebeğin boyu 30 cm'ye ulaşmıştır. Ağırlığı ise 600 gr civarındandır. Hızlı göz hareketleri başlamıştır. Bu haftada bebeğin dış ortamda yaşama şansı oldukça arttığı için 24. hafta “yaşama sının” olarak kabul edilir. Bu haftada bebeğin kalbi artık detaylı bir biçimde incelenebilir. Gebelik şekeri veya gizli şeker olarak bilinen hastalık için, bu haftada anne adayına şeker yükleme testi yapılması önerilir.


II. Trimester 25. HAFTA

Bebeğin boyu 34 cm'ye, ağırlığı 650 gr'a ulaşmıştır. Tutma refleksi bu dönemde gelişmiştir. Akciğerlerde damar sistemi, omurilikteki sinir sistemi ve kalın bağırsaklarda dışkı gelişimi tamamlanmıştır. Bu dönemde gebelerde karın büyümesi iyice arttığı için gerilen cilt dokusunda rahatsız edici boyutta kaşınmalar görülebilir. Bunun için nemlendirirci losyonlar önerilir. Rahim büyümesinin artması neticesinde bacaklarda ve belde şiddetli ağrılar görülebilir. Bunun için çok ayakta kalmamak, otururken sık sık pozisyon değiştirmek yararlı olabilir.


II. Trimester 26. HAFTA

Bebeğin boyu 36 cm, ağırlığı 800 gr civarındadır. Akciğerlerdeki hava keseciklerinin doğumdan sonra yapışmasını engelleyen surfaktan maddesi oluşmaya başlamıştır. Bebeğin görme sinirleri artık çalışmaya başlamıştır. Retina tabakasının yapımı devam etmektedir. Omurga eklemleri oldukça güçlenmiştir.


II. Trimester 27. HAFTA

Bu haftalardan 'sonra bebek doğduktan sonra görüneceği şekli almıştır, Tabi ki daha ufak ve daha zayıftır ama genel itibariyle doğum zamanındaki görüntüsüne bürünmüştür. Bu dönemde bebeğin boyu 36 cm., ağırlığı 900 gr. kadardır. Artık bebeğin retina (görmeyi sağlayan gözün ağ tabakası) gelişimi tamamlanmıştır ve karanlık-aydınlığa tepki vermektedir. Anne karnına kulağını dayayan biri artık bebeğin kalp atışlarını duyabilmektedir. Bu dönemde akciğer, karaciğer, bağışıklık sistemi ve beyin hızla gelişmeye devam eder. Anne adaylarının bu aylarda yaşayabileceği en büyük sorun idrar kaçırmadır.

Bebek iyice büyümüştür. Büyüyen bebek mesaneye baskı yapar. Gebelik döneminde hızla artan hormonların da etkisiyle, gülmek, öksürmek ve ani pozisyon değişikliklerinde idrar kesesinin zamansız kasılması ile oluşur. Bu tür şikayetlerin önlenmesi için hekimler idrar tutmaya yarayan kasları güçlendirmek amacı ile Kegel egzersizlerini önerirler. Büyüyen rahim göğüs boşluğuna da bası yaptığı için özellikle gece yatarken nefes almada güçlük yaşanabilir. Uyurken yastıkla alınan destek ile bu şikayetler azaltılabilir.


III. Trimester 28. HAFTA

Üçüncü trimester, yani üçüncü 3 aylık dönem 28. gebelik haftası ile başlar. Bebeğin boyu 38 cm, ağırlığı da I kg civarındadır. Yağ dokusunun %3'ü oluşmuştur. Kas dokusu da yavaş yavaş gelişmektedir. Akciğerlerin gelişimi genellikle 34. haftada tamamlanmakla birlikte bu haftalardan itibaren oksijen alımına hızla hazırlanmaktadır.


III. Trimester 29. HAFTA

Bebeğin boyu 38.5 cm, ağırlığı I 150 gr kadardır. Bu dönemde anne kamındaki bebek oldukça hareketlidir. Bu dönemde ayrıca bebeğin tat alma, koku alma, ve ışığa karşı hassasiyeti artar. Bebeğin böbrek üstü bezleri hormon üretmeye başlar.

Anne adayında bel ve sırt ağrıları 20. haftadan sonra belirginleşmeye başlar. Özellikle oturma ve ayakta durma sırasında sırt ağrıları şiddetlenebilir. Bu ağrıları hafifletmek için sabah - akşam yapılacak sırt kaslarını uzatan egzersizler ve gevşeme teknikleri rahatlatıcı olacaktır. Karın hızla büyüdüğü için cilt çatlaklan oluşabilir. Bunlann oluşumunu biraz olsun azaltabilmek için banyodan sonra nemlendirici ve özel kremler kullanmak faydalı olabilir.


III. Trimester 30. HAFTA

Bebeğin boyu artık 40 cm'ye ulaşmıştır. Ağırlığı ise 1,3 kg'dır. Bu haftadan sonra büyüme daha .hızla arttığı için bebeğin hareket alanı kısıtlandığından, hareketlilik eskisi kadar olmayabilir. Bu haftada, değişiklik göstermekle birlikte, anne adayı 7-9 kilo kadar almış olur. Bebeğin gittikçe aşağıya doğru hareketi ve ön tarafa doğru baskı hissi anne tarafından hissedilebilir. Bebek aşağı doğru kaydığından, anne daha rahat nefes alır. Ancak bu sefer de yürürken zorlanmalar yaşanabilir.


III. Trimester 31. HAFTA

Bebeğin boyu 42 cm'ye, ağırlığı 1,4 kg'a gelmiştir. Bu dönemden itibaren anne adayının kalsiyum ihtiyacı artar. Çünkü bebeğin kemik gelişimi hızlanmıştır. Bebeğin de zararlı atıklan anne tarafından atıldığı için bu aylarda (özellikle yaz aylarında) susuz kalmamaya dikkat edilmelidir. Bebeğin yeri iyice daralmıştır. Bu yüzden annenin organlarını iterek kendine yer açmaya çalışır. Mideyi iyice sıkıştırdığı için de yanma ve hazımsızlık problemleri artar.


III. Trimester 32. HAFTA

Bebeğin boyu 44 cm, ağırlığı ise 1,5 kg ile 1,7 kg arasındadır. 30-32. haftalar arası yer daraldığı halde bebeğin hareketleri az değildir. Bunun en temel nedeni amnion sıvısının bu haftalarda diğer haftalara göre daha fazla olmasıdır. Ancak 32. haftadan itibaren bebeğin yeri iyice azalmıştır. Hareketleri daha az hissedilebilir. “Bebek hareketleri” anne kamındaki bebeğin sağlığını ölçmedeki en temel yöntemdir. Anne adayı, kamındaki bebeğinin hareket tarzını tanır. Bebek hareketleri günün değişik saatlerinde de farklılık gösterir. Tüm bunlar göz önünde bulundurularak, anne adayı fark edilebilir ölçüde bir değişiklik hissediyorsa doktoruna başvurmalıdır. Bu dönemde bebeğin beş duyusu çok iyi çalışmaktadır. Ayak tırnaklan tamamen gelişmiştir.


III. Trimester 33. HAFTA

Bu haftada bebeğin boyu 45 cm, ağırlığı ise 1,7 kg - 1,8 kg civarındadır. Bebek erkekse testislerin torbaya inmesi tamamlanmış olabilir ve ultrasonografi sırasında doktor tarafından görüntülenebilir. Anne adayının el ve ayaklarında şişmeler varsa, tansiyonu yakından takip edilmelidir. Bu haftalardan itibaren bebeğin akciğerlerinden salgılanan bir madde artış gösterir, bu artış bebeğin dış ortamlarda solunum sıkıntısı olmadan yaşam şansını artırır.


III. Trimester 34. HAFTA

Bebeğin boyu 46 cm'ye, ağırlığı 2 kg'a gelmiştir. Doğum artık iyice yaklaşmıştır. Braxton Hicks denen doğuma hazırlayıcı kasılmalar başlamıştır. Annenin rahim kasları bu kasılmalarla doğuma hazırlanmaktadır, Bunlar düzensiz ve genellikle rahatsızlığa neden olmayan kasılmalardır, En önemli özelliği dinlenme ile beraber geçmesidir.

Anne karnındaki bebek artık uyurken gözlerini kapamaktadır ve uyku düzeni oluşmaktadır. Anne adayının yorgunluk ve halsizlik durumu 34. haftadan sonra daha belirgin düzeyde olur. Yorgunluk ve halsizlik vardır ama büyüyen kann yüzünden uyumak çok zordur. Bunun yanında gece uyuyan anne adayını uyandırabilecek şiddette bacak kramplan görülebilir. O an yapılabilecek olan en iyi tedavi kasılan kas gurubunu uzatmaya çalışmak olmalıdır. Kramplar, gün içinde yapılan hafif-düzenli egzersizler, sırt üstü yatarken ayakların yukarı kaldırılması, kalsiyumdan zengin gıdalarla beslenmeyle azaltılabilir.


III. Trimester 35. HAFTA

Bebeğin boyu 46 cm, ağırlığı 2,3 kg civarındadır, Yağ depolaması bu haftada kollarda ve ayaklarda artmıştır. Bebeğin cildinin üstü vemiks denilen yağ tabakası ile kaplıdır. Bu haftadan sonra bebek her hafta 200-250 gr kadar alacaktır. İlerleyen gebelik haftasıyla birlikte anne adayının stresi de artmaktadır. Stres rahim kaslarındaki gerilmeyi artırarak çok daha ağrılı hale getirir. Anne adaylarının stresten uzak durması önemlidir. Stresi fazla olan anne adaylarının, özellikle ilk gebeliklerini yaşayanların uzman yardımı almaları tavsiye edilir.


III. Trimester 36. HAFTA

Bebeğin boyu 47 cm, ağırlığı 2,6 kg olmuştur. Akciğer de dahil olmak üzere artık bebeğin tüm organları fonksiyonlarını yapmakla birlikte gelişimlerini doğum sonrasında da devam ettirirler. Bu haftadan sonra yalancı doğum sancılan etkisini artırmakta kimi zaman da yanıltıcı olabilmektedir. Şimdiye kadar ayda bir yapılan kontroller bundan sonra haftada bire inebilir.

Bundan sonra anne adaylarının büyük çoğunluğunun kilosu değişmez, çünkü anne adayının yemek sonrası hazımsızlık şikayetleri iyice arttığından yemek miktarları iyice azalmıştır.


III. Trimester 37. HAFTA

Bebek yaklaşık olarak 3 kilodur. Boyu 48 cm'dir. Ve bu haftadan sonra doğumun gerçekleşmesi normaldir. Anne adaylarının çok az bir kısmı tam 40. haftada doğum yapar. Doğumlar genellikle 37. haftadan sonra görülmektedir. Rahim iyice büyümüş ve incelmiştir. Bu yüzden içeri giren ışık miktarı da artmıştır. Bebek gece-gündüz düzenine alışmaktadır. Rahim ağzına bebek baskı yaptığından sümüksü vaginal akıntıda bir artış olması doğaldır. Bebeğin su kesesinin açılması ile ortaya çıkan 'suların gelmesi ' ile karıştırılmamalıdır.


III. Trimester 38. HAFTA

Bu haftada bebeğin kafa çevresi ile karın çevresi yaklaşık olarak birbirine eşittir. Yağ birikimi giderek yavaşladığından bebeğin kilo alımı da yavaşlar. Bebeğin cilt üstündeki yağ tabaka, gittikçe azalmaktadır. Bebek 49 cm ve 3,1 kg'dır. Yakalama refleksi gelişmiştir. Bağırsak hareketleri düzene girmektedir. Anne adaylannın, doğumun başlamasının ön belirtisi olan "Nişan gelmesi'ne hazırlıklı olması gerekir. Bu doğum kanalını tıkayan sümüksü sıvının dışan atılmasıdır. Bu sıvı beyaz renkte ya da kanlı olabilir. Böyle bir durumda hemen doktora başvurmak gerekir.


III. Trimester 39. HAFTA

Artık bebeğin boyu 50 cm civannda ağırlığı ise 3,3 kg civarındadır. Annelerin bu dönemde kendini çok hantal, rahatsız ve şişkin hissetmesi normaldir, Hareketlerin kısıtlanması nedeni ile anne adayının bir an önce doğumun gerçekleşmesi dileği olağandır. Psikolojik olarak kendilerini daha iyi hissetmeleri için dışarı çıkmaları, insanlarla iç içe olmaları önemlidir. Gebe bu günlerde yalnız kalmamalıdır.


III. Trimester 40. HAFTA

Doğum haftasında bebeğin boyu 50 cm, kilosu da 3,5 kg civarında olur. Anne adayları bebeklerini kucaklanna aldıklannda benim bebeğim neden küçücük endişesine kapılmamalıdır, Çünkü bunlar yaklaşık değerlerdir. Bebeğin boyu daha kısa olabileceği gibi daha uzun da olabilir. Bu, bebekte bir sağlık problemi olduğunun göstergesi değildir. Tabi ki bebek dünyaya geldikten sonra ilk kontrollerinin bir çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerekir. Artık bebeğin gelişimi tamamlanmıştır ve dış dünyaya hazırdır.