Aşılama (intrauterin inseminasyon/IUI) nedir?

Aşılama (inseminasyon), baba adayının spermlerinin özel bir enjektör yardımıyla anne adayının rahmine verilmesi esasına dayanan yardımcı üreme tekniklerinden birisidir. Nispeten ucuz ve kolay uygulanan bir yöntemdir. Aşılama tedavisi uygulanan çiftlerde %10-15 oranında gebelik elde edilir.

Aşılama nasıl yapılır?

Baba adayının verdiği spermler laboratuar ortamında özel bazı serumlarla ayrıştırılır. Ardından ölü hücre artıklarından ve kalitesiz (şekli bozuk, hareketsiz) spermlerden arındırılarak sağlıklı ve konsantre hale getirilir (sperm yıkama işlemi). Genellikle anne adayına da 1-3 hafta süre ile yumurta gelişimini sağlayan ilaçlar verildikten sonra yumurtlamayı tetiklemek için hCG iğnesi yapılır (çatlatma iğnesi). Yumurtlama gerçekleşince özel bir enjektörle spermler rahim içine verilir (aşılama/ inseminasyon). Aşılama yönteminde spermlerin kat edeceği mesafenin kısalması sağlanmakta, hareketli olmayan ya da şekil olarak bozuk spermlerin verilmesi engellenmektedir. Aşılama işlemi için taze sperm örneği kullanılır. Bu işlemlerle sonuç alınamadığında daha ileri tedavi yöntemlerine geçilir.

Aşılama Kimlere Uygulanır?

Aşılama uygulaması; sperme ait hafif bozukluklarda (sayı, hareket, şekil), rahim ağzında spermi öldüren salgı (antisperm antikor) varlığında veya açıklanamayan infertilite (kısırlık) dediğimiz; ovulasyon (yumurtlama) normal, rahim ve tüplerin değerlendirmesi normal, semen (sperm) analizi normal olmasına rağmen gebeliğin gerçekleşmediği durumlarda tercih edilir.

Aşılamanın başarısını etkileyen faktörler nelerdir?

Aşılama uygulaması; sperme ait hafif bozukluklarda (sayı, hareket, şekil), rahim ağzında spermi öldüren salgı (antisperm antikor) varlığında veya açıklanamayan infertilite (kısırlık) dediğimiz; ovulasyon (yumurtlama) normal, rahim ve tüplerin değerlendirmesi normal, semen (sperm) analizi normal olmasına rağmen gebeliğin gerçekleşmediği durumlarda tercih edilir.

  • Sperm yıkama işlemi sonrası motilitenin (hareketlilik) yüksek olması başarı oranını artırır.
  • Sperm morfolojisi (şekli) başarı oranlarını etkileyen diğer bir faktördür. Bozuk şekilli sperm hücreleri ile yapılan aşılamalardaki gebelik oranları düşüktür.
  • Aşılama tedavisinde gebelik oranlarını etkileyen önemli faktörlerden birisi de kadın yaşıdır. Yumurta rezervi yaşla birlikte azalmakta ve buna bağlı olarak aşılama tedavisinin başarısı da azalmaktadır. Gebelik elde edilse bile düşükle sonuçlanabilmektedir.
  • İnfertilite (kısırlık) süresi ve infertilite nedeni gebelik oranlarını etkileyen diğer önemli faktörlerdir. İnfertilite süresi uzadıkça aşılama sonrası gebelik oranı belirgin olarak azalmaktadır. İnfertilite nedeninin endometriozis olması da gebelik oranlarını belirgin olarak düşürmektedir.